Testament a darowizna – różnice, skutki prawne i koszty w 2026 roku
- Kancelaria Beata Jałowiecka
- 23 sty
- 2 minut(y) czytania
Przekazanie majątku rodzinie to decyzja, która ma długofalowe konsekwencje prawne i finansowe. W praktyce najczęściej wybór sprowadza się do dwóch rozwiązań: testamentu albo darowizny. Choć oba służą przekazaniu własności bliskim, działają w zupełnie inny sposób. Sprawdź, czym się różnią, jakie niosą skutki i które rozwiązanie będzie korzystniejsze w Twojej sytuacji.
Kluczowa różnica: moment przejścia majątku
Najważniejsze pytanie brzmi: kiedy bliscy faktycznie staną się właścicielami majątku?
Darowizna
Darowizna wywołuje skutki natychmiast. W chwili podpisania umowy (najczęściej w formie aktu notarialnego) własność przechodzi na obdarowanego. Od tego momentu darczyńca traci prawo do swobodnego dysponowania przekazanym majątkiem.
Testament
Testament to rozporządzenie na przyszłość. Nie powoduje żadnych skutków za życia testatora – majątek przechodzi na spadkobierców dopiero po jego śmierci, po przeprowadzeniu postępowania spadkowego.
Czy można zmienić decyzję?
Elastyczność to jedna z największych różnic między tymi formami.
Testament
Testator może w każdej chwili:
zmienić treść testamentu,
sporządzić nowy dokument,
całkowicie go odwołać.
Nie musi podawać przyczyny ani informować spadkobierców. Pełna kontrola nad decyzją pozostaje aż do końca życia.
Darowizna
Cofnięcie darowizny jest możliwe tylko w wyjątkowych przypadkach, np. rażącej niewdzięczności obdarowanego. W praktyce oznacza to długie i trudne postępowanie, często zakończone sporem sądowym.
Warunki i polecenia – większa swoboda w testamencie
Testament pozwala na znacznie szersze kształtowanie woli spadkodawcy. Można w nim zawrzeć warunki lub polecenia, od których spełnienia zależy nabycie majątku.
Przykładowo, spadkobierca może otrzymać:
nieruchomość po ukończeniu studiów,
udziały w firmie po upływie określonego czasu,
przedsiębiorstwo pod warunkiem zaprzestania określonej działalności.
Przedmiotem testamentu mogą być nie tylko rzeczy (np. dom, samochód), ale także prawa majątkowe, w tym całe przedsiębiorstwo.
W przypadku darowizny możliwość stawiania warunków jest znacznie bardziej ograniczona.
Koszty notarialne – ile to kosztuje w 2026 roku?
Jeżeli przekazywany jest majątek wymagający formy aktu notarialnego (np. nieruchomość), w obu przypadkach konieczna będzie wizyta u notariusza.
Składniki kosztów:
taksa notarialna (zależna od wartości majątku),
podatek VAT od taksy,
opłaty za wypisy aktu,
opłaty sądowe, np. za wpis do księgi wieczystej.
Warto pamiętać, że sama forma testamentu jest relatywnie tania, natomiast darowizna może generować wyższe koszty już na etapie przekazania własności.
Darowizna będzie lepszym rozwiązaniem, jeśli:
chcesz przekazać majątek natychmiast,
nie potrzebujesz dalszej kontroli nad jego wykorzystaniem,
zależy Ci na szybkim uregulowaniu spraw rodzinnych.
Testament sprawdzi się lepiej, gdy:
chcesz korzystać z majątku do końca życia,
zależy Ci na możliwości zmiany decyzji,
planujesz przekazanie majątku pod określonymi warunkami.
Jeżeli chcesz sprawdzić, która forma przekazania majątku — testament czy darowizna — będzie korzystniejsza w Twojej sytuacji oraz jak bezpiecznie i zgodnie z prawem zaplanować sukcesję majątkową, zapraszamy na indywidualną konsultację do naszej kancelarii. Pomożemy dobrać optymalne rozwiązanie, przygotować dokumenty i uniknąć kosztownych błędów prawnych oraz podatkowych.
Komentarze